Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) αποτελεί βασικό εργαλείο της ευρωπαϊκής πολιτικής για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Το EU ETS λειτουργεί βάσει της αρχής «ανώτατο όριο και εμπορία» δικαιωμάτων εκπομπών (cap and trade).
Στο πλαίσιο του συστήματος, οι υπόχρεες εγκαταστάσεις οφείλουν να:
• διαθέτουν Άδεια Εκπομπών Αερίων Θερμοκηπίου,
• εφαρμόζουν εγκεκριμένο Σχέδιο Παρακολούθησης,
• παρακολουθούν και να τεκμηριώνουν τις εκπομπές τους,
• συντάσσουν ετήσια Έκθεση Εκπομπών,
• εξασφαλίζουν την επαλήθευσή της από διαπιστευμένο επαληθευτή,
• υποβάλλουν την επαληθευμένη Έκθεση στην αρμόδια αρχή εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.
Η Ετήσια Έκθεση Εκπομπών για το προηγούμενο έτος υποβάλλεται κατά κανόνα έως τις 31 Μαρτίου.
Το EU ETS καλύπτει τα ακόλουθα αέρια του θερμοκηπίου από συγκεκριμένες δραστηριότητες, με έμφαση στις εκπομπές που μπορούν να μετρηθούν, να αναφερθούν και να επαληθευτούν με υψηλό βαθμό ακρίβειας:
- Διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) από:
- την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και θερμότητας·
- ενεργοβόρους βιομηχανικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένων των διυλιστηρίων πετρελαίου, των χαλυβουργείων και της παραγωγής σιδήρου, αλουμινίου, μετάλλων, τσιμέντου, ασβέστη, γυαλιού, κεραμικών, πολτού, χαρτιού, χαρτονιού, οξέων και βασικών οργανικών χημικών προϊόντων·
- την αεροπορία εντός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου και τις πτήσεις που αναχωρούν με προορισμό την Ελβετία και το Ηνωμένο Βασίλειο·
- τις θαλάσσιες μεταφορές, και συγκεκριμένα το 50% των εκπομπών από πλόες που ξεκινούν ή ολοκληρώνονται εκτός της Ευρωπαϊκής Ένωσης και το 100% των εκπομπών από πλόες μεταξύ δύο λιμένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και από την παραμονή των πλοίων σε λιμένες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Υποξείδιο του αζώτου (N₂O) από την παραγωγή νιτρικού, αδιπικού και γλυοξυλικού οξέος και γλυοξάλης.
- Υπερφθοράνθρακες (PFCs) από την παραγωγή αλουμινίου.
Η συμμετοχή στο EU ETS είναι υποχρεωτική για τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στους συγκεκριμένους τομείς, ωστόσο:
- σε ορισμένους τομείς περιλαμβάνονται μόνο φορείς εκμετάλλευσης που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο μέγεθος·
- ορισμένες μικρές εγκαταστάσεις μπορούν να εξαιρεθούν, εφόσον οι αρμόδιες αρχές θεσπίσουν εναλλακτικά μέτρα για τη μείωση των εκπομπών τους.
Από το 2024, οι εγκαταστάσεις αποτέφρωσης αστικών αποβλήτων που υπερβαίνουν ένα συγκεκριμένο κατώφλι υποχρεούνται επίσης να παρακολουθούν και να υποβάλλουν εκθέσεις για τις εκπομπές τους στο πλαίσιο του EU ETS.
• Ανασκόπηση δεδομένων της εγκατάστασης, του πεδίου εφαρμογής και των απαιτήσεων επαλήθευσης.
• Υποβολή των απαραίτητων στοιχείων και προγραμματισμός της διαδικασίας επαλήθευσης.
• Αξιολόγηση της Ετήσιας Έκθεσης Εκπομπών, του Σχεδίου Παρακολούθησης και των σχετικών διαδικασιών.
• Στρατηγική ανάλυση, αξιολόγηση κινδύνου και έλεγχος των δεδομένων και των τεκμηρίων.
• Επιτόπια επαλήθευση, και κοινοποίηση τυχόν ευρημάτων.
• Ανεξάρτητη τεχνική ανασκόπηση και έκδοση της Δήλωσης Επαλήθευσης.
Η ανεξάρτητη επαλήθευση από διαπιστευμένο φορέα συμβάλλει:
• στη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του EU ETS,
• στην υποβολή αξιόπιστων και τεκμηριωμένων δεδομένων,
• στον έγκαιρο εντοπισμό αδυναμιών στις διαδικασίες παρακολούθησης,
• στη βελτίωση της ποιότητας και της ιχνηλασιμότητας των δεδομένων,
• στην ενίσχυση της διαφάνειας απέναντι στις αρμόδιες αρχές και τα ενδιαφερόμενα μέρη.
Η COSMOCERT είναι διαπιστευμένος Φορέας Επικύρωσης και Επαλήθευσης από το Εθνικό Σύστημα Διαπίστευσης (ΕΣΥΔ), σύμφωνα με τα πρότυπα ΕΛΟΤ EN ISO/IEC 17029:2019 και ΕΛΟΤ EN ISO 14065:2022.
